TERUGBLIK OP DE EXCURSIE

‘Groen: gewoon gezellig samen doen!’

Zoals je weet, krijgt De Terpen een moestuin en een boomgaard. Je kunt hier straks je eigen groente en fruit verbouwen. Om inspiratie op te doen, werd op zaterdag 13 november de excursie ‘Groen, gewoon gezellig samen doen!’ georganiseerd. Op twee bijzondere locaties ontving een groep enthousiaste bewoners allerlei informatie over het beheer en onderhoud van gezamenlijk groen. Deelnemers Tina en Cecile blikken terug.

Mens- en milieuvriendelijke woonwijk de Meanderhof

’s Morgens stappen we al vroeg in de auto. We gaan op weg naar de eerste locatie: de Meanderhof, een mens- en milieuvriendelijke woonwijk in Stadshagen. De bewoners maken hier deel uit van het ecosysteem, wat betekent dat er bewust aandacht is voor al het leven in de wijk. De koffie staat klaar als we aankomen. Bewoner Erik de Kruif leidt ons rond. Hij is vrijwilligerscoördinator bij Landschap Overijssel en in zijn vrije tijd ook zelf vrijwilliger bij deze organisatie. Dat zegt iets over zijn bevlogenheid!

Zoals de naam al doet vermoeden, staan de huizen in de Meanderhof op een golvende manier door de wijk. De open ruimtes tussen de huizen vormen gezamenlijke tuinen met de namen Voorhof, Achterhof en Buitenhof. De gezamenlijke tuinen hebben een gevarieerde uitstraling door de hoogteverschillen, het materiaalgebruik, de doorkijkjes, de vijvers en de vele beschutte plekjes. De beplanting is heel divers. Er staan inheemse en uitheemse planten, bomen, struiken, klim- en slingerplanten en vaste en 1-jarige planten. Daarnaast komen we een kruidenspiraal, een boomgaard en diverse composthopen tegen en zien we bijen en kippen.

Een aantal tips vanuit de Meanderhof:

  • Kies voor beplanting waar insecten en vogels op afkomen om het dierenleven te bevorderen.
  • Zorg voor een leefmilieu waarin amfibieën en kleine zoogdieren goed gedijen.
  • Selecteer bomen met fruitrassen die niet in de winkel te koop zijn.
  • Investeer in een composthoop, zodat je het organische tuinafval benut en de tuin kunt verrijken met het materiaal dat door wormen is omgezet in zwarte grond.
  • Repareer iets als het kapot is om verloedering te voorkomen.
  • Maak een verzamelplek voor versnipperd snoeihout, zodat je het voor bijvoorbeeld de paden kunt gebruiken.

De bewoners van de Meanderhof onderhouden het gezamenlijke groen tijdens maandelijkse tuinklusdagen. Vandaag is zo’n dag: een gezellig, levendig gebeuren met soep na afloop. Rondom de tuinen van bewoners staan geen schuttingen. Dit zorgt voor een unieke beleving: bewoners zitten niet opgesloten in hun eigen hokje, maar genieten van een grote gezamenlijke tuin met een open uitzicht. Om toch enige privacy te creëren, hebben bewoners beplanting bij hun eigen woning geplaatst. Meestal zijn dit struiken. Dit groen loopt op een natuurlijke manier over in de gemeenschappelijke tuin.

Het ontbreken van de schuttingen vormt een symbool van de manier waarop er in de Meanderhof wordt geleefd. Door het open karakter trekken bewoners naar elkaar toe. Hun wereld is fysiek en sociaal groot: ze inspireren elkaar en er ontstaan initiatieven. Denk aan de tuinklusdagen, maar ook aan initiatieven op het gebied van klussen in huis en het delen van materialen als gereedschap, auto’s, zonnecollectoren en laadpalen. Bovendien is er een levendige bewonersvereniging die bij elkaar komt in een eigen ontmoetingsruimte. In de tuinen is van alles te doen. Zo zien we een zandbak, vuurplek, pizzaoven, boekenhotel en een hangplek voor jongeren. Om het geheel kleur te geven, zijn er kunstobjecten geplaatst.

"Door het open karakter trekken bewoners naar elkaar toe.'

Erik vertelt dat een tuinontwerp niet statisch is, maar meebeweegt met het groeiproces van de planten en de behoeften van bewoners. Er wordt gewerkt aan een beheerplan. Hierbij beoordelen bewoners de tuin als deel van een groter geheel, zoals de buurt of het landschap, en kijken ze vooruit: hoe ziet de tuin er over twintig, veertig of zelfs tachtig jaar uit? Na de rondleiding wordt het tijd om te vertrekken. Vol nieuwe indrukken en geïnspireerd door het mooie geheel dat de Meanderhof is geworden, nemen we afscheid van Erik. We gaan op weg naar de tweede locatie: Landgoed De Horte in Dalfsen, de ‘thuisbasis’ van Landschap Overijssel.

Landgoed De Horte in Dalfsen

Ook bij Landgoed De Horte krijgen we een rondleiding. De Horte is begin zeventiende eeuw aangelegd in overwegend Franse stijl. Het wordt gekenmerkt door veel rechte lanen en verrassende doorkijkjes die zijn ontstaan na de aanleg van bomen en slingerpaadjes. Op het terrein bevinden zich een landhuis, een tuinderswoning, boerderij ‘De Horteboer’ en een voormalige biljartkamer. Deze kamer is nu beter bekend als ‘Het Witte Huis’. Er kan onder meer vergaderd, gelogeerd en getafeld worden.

Tijdens de rondleiding ontvangen we veel informatie over het onderhoud van het landgoed en wat daar allemaal bij komt kijken. Interessant natuurlijk, omdat dit inspiratie oplevert voor het onderhoud van onze boomgaard en moestuin.

We horen dat Landschap Overijssel het landgoed met maar liefst acht vrijwilligersgroepen beheert. Van scholieren van een groenopleiding tot mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en professionals met veel ervaring; de groepen hebben een diverse samenstelling. Iedereen kan en mag meedoen. Er wordt ons op het hart gedrukt dat afstemmen op de ‘soorten’ vrijwilligers heel belangrijk is, zodat iedereen het vanaf het begin gezellig heeft. Nu is de diversiteit in De Terpen natuurlijk wat minder groot, maar toch… We leveren allemaal iets ‘eigens’ en daarbij is het goed om elkaars inbreng te waarderen.

"We leveren allemaal iets ‘eigens’ en daarbij is het goed om elkaars inbreng te waarderen"

De vrijwilligersgroepen van Landschap Overijssel worden op allerlei manieren ondersteund. Zo is er een (digitaal) uitleensysteem voor gereedschap. We bezoeken de ruimte met alle gereedschappen en kijken onze ogen uit. Alles is zorgvuldig uitgestald, schoongemaakt en opgeruimd. Ideaal, ook voor ons als we bijvoorbeeld een dag organiseren waarop we grotere klussen met meerdere mensen willen doen. Daarnaast kunnen vrijwilligers begeleiding krijgen, wat heel fijn is als ze nog niet alles weten over groenbeheer. Op www.groenbezig.nl staat het cursusaanbod. Tot slot ontvangen we informatie over de Arbowet. Interessant, maar onze hoofden zitten vol. We vinden het welletjes geweest ;). Met een voldaan gevoel rijden we naar huis. We zijn een mooie ervaring rijker!